Waarom Griekenland moet bezuinigen

Volgens een populaire interpretatie van Keynes’ economische theorieën zou Griekenland een stimuleringsbeleid moeten voeren tegen werkloosheid. Dat is vanwege het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank een slecht idee:

The primary objective of the ECB’s monetary policy is to maintain price stability. The ECB aims at inflation rates of below, but close to, 2% over the medium term.

Dit beleid doet elk mogelijk stimuleringsplan teniet.

Een stimuleringsbeleid moet de werkloosheid verlagen door de totale vraag te verhogen. Werkloosheid betekent dat er meer mensen naar werk zoeken dan waar vraag naar is, dus het verhogen van de vraag is een voor de hand liggende oplossing. Een economie bestaan niet echter niet alleen uit een arbeidsmarkt. In markten waar geen overschot is stijgen prijzen met de vraag. Daarom is inflatie een onvermijdelijke bijwerking van elk effectief stimuleringsbeleid.

Omdat een Grieks stimuleringsbeleid de inflatie niet mag verhogen, moet de Europese Centrale Bank ingrijpen. Dat doet zij door het aantal euro’s in omloop te beperken. Die maatregel verlaagt de totale vraag zodat het stimuleringsbeleid geen nut heeft en Griekenland alleen maar meer de schulden brengt.

Dat een stimuleringsbeleid geen zin heeft als de centrale bank niet meewerkt, betekent nog niet dat bezuinigingen noodzakelijk zijn. Daarvoor zijn in het geval van Griekenland echter andere argumenten. Ze hebben reeds een grote schuld en moeten kredietwaardig blijven om niet failliet te gaan. Dat lukt niet door nog meer tekorten te maken, laat staan door het beleid te blijven voeren dat hen in de problemen heeft gebracht. Aan rentes valt te zien dat investeerders die hun geld op het spel zetten, zuiniger landen kredietwaardiger vinden. Fiscaal beleid is eenvoudigweg een kwestie van de tering naar de nering zetten als begrotingstekorten geen behulpzame macro-economische effecten hebben.

Als Griekenland in de euro blijft en de centrale bank prijsstabiliteit blijft garanderen, dan moeten Griekse lonen en andere arbeidsvoorwaarden (verder) omlaag om de werkgelegenheid te herstellen. Dat is de langzame en pijnlijke weg waar zowel de Trojka als de Griekse regering nu op aansturen. Onze bestuurders hebben helaas niet door dat de Europese Centrale Bank zou moeten streven naar een stabiele (groei van de) totale vraag in plaats van een stabiel prijsniveau.